Sunday, April 13, 2014
Q 1: ဆရာရွင့္ ကြ်န္မမ်က္ႏွာမွာ တင္းတိပ္မ်ားထြက္ေနပါ၍ မည္သည့္ေဆးမ်ားလိမ္းရမည္ကို ညႊန္ၾကားေပးပါရွင္။
Q 2: က်မ အသက္ ၂၇ ႏွစ္။ အိမ္ေထာင္မရွိပါဘူး။ ဝက္ျခံေတာ့ေပ်ာက္ေနပါတယ္၊ အမဲစက္ေတြ ထြက္လာတယ္။ တင္းတိပ္လိုပဲ။ အရမ္း စိတ္ညစ္ရတယ္။ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္တဲ့နည္းမ်ား လမ္းညႊန္ေပးပါ။
Q 3: က်မ အသက္က ၃၅ ႏွစ္ရွိပါျပီ၊ အသားညိဳပါတယ္။ မ်က္ႏွာမွာ ငယ္ကတည္းက အခုထိ ဝက္ျခံၾကီးၾကီး မေပါက္ဖူးဘူး။ ဆားဝက္ျခံေလာက္ တခါတေလ ျဖစ္တတ္တယ္။ ဘာမိတ္ကပ္မွလည္း မသံုးဘူး။ တလေလာက္ရွိျပီ တင္းတိပ္ ႏွစ္ဖက္လံုး ျဖစ္လာပါတယ္။ လက္သဲခြံေလာက္ပါ။ ေရးေရးေလး ျမင္ေနရတယ္ ဘာျဖစ္လို႔ပါလဲ။ အခ်ိန္ေလး ရရင္ ေရးေပးေစခ်င္ပါတယ္။ ႕႕႕႕႕ မွာ ေနပါတယ္။ ေနပူတာလည္း သိပ္ရွားပါတယ္။
Q 4: အမည္ (႕႕႕႕႕)၊ အသက္ ၃၅၊ ေနရပ္ (႕႕႕႕႕)၊ အိမ္ေထာင္ မရွိ၊ လိမ္းေဆး SKII Facial Treatment Repair C, Vitra_X Lightening Cream, Kawaii Tokyo (Sun Block SPF 50) မ်က္ႏွာမွာ တင္းတိတ္မ်ားရွိေနတာ ၂ ႏွစ္ခန္႔ရွိပါၿပီ။ အရင္ကေတာ့ Skin care ေတြသံုးေနပါတယ္ရွင့္။ နဲနဲသက္သာသလို ရွိလာပါတယ္။ အရွင္းမေပ်ာက္ေသးပါ။ ေပ်ာက္ခ်င္ေဇာနဲ႔ ေလဆာ Treatment ကို သြားလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ပတ္ၿခားတစ္ခါလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ (႕႕႕႕႕) မွာရွိတဲ့ (႕႕႕႕႕) ဆီမွာ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ၂ ၾကိမ္ေလာက္ လုပ္ၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ ပိုၿပီးမည္းလာမယ္ ၾကီးလာမယ္လို႔ ေၿပာပါတယ္။ တကယ္လည္း မည္းလာပါတယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ ၿပန္ၿပီး မွိန္သြားပါလိမ့္မယ္လို႔ ေၿပာပါတယ္။ အခု (၄) ၾကိမ္ေၿမာက္လုပ္ၿပီးတဲ့ အခ်ိန္မွာ မ်က္ႏွာက ပိုၿပီး မည္းလာပါတယ္။ ေလဆာ မလုပ္ခင္ကထက္ ပိုၿပီး ဆိုးလာပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ထပ္ၿပီး လုပ္ရမယ္လို႔ ေၿပာပါတယ္။ တကယ္မ်ား မေပ်ာက္ခဲ့ရင္ ပိုမည္းလာမလား၊ ပိုဆိုး လာမလား စိတ္ပူပါတယ္။ ဆရာရဲ့ BLOG က တင္းတိတ္နဲ႔ အမည္းစက္ကို ဖတ္ၿပီးပါၿပီ။ ေလဆာက အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ကုသရပါသလဲ။ တကယ္ပဲ (၁ဝ-၁၅) ၾကိမ္ေလာက္ လုပ္ရပါသလား။ ဆက္ၿပီးမလုပ္ပဲ ေနရင္ေရာ တစ္ၿခား ေဘးထြက္ ဆုိးက်ဴိးမ်ား ရွိႏိုင္သလား။
အေရျပားမွာ အေရာင္ရင့္ အစက္-အကြက္ေတြ ျဖစ္လာတာကို Hyperpigmentation လို႔ေခၚတယ္။ ဒီလို ျဖစ္တာေတြ ထဲမွာ မွဲ႔ေျခာက္၊ တင္းတိပ္စသျဖင့္ပါတယ္။ အရုပ္ဆိုးအက်ဥ္းတန္တာကလြဲရင္ ဒုကၡမေပးပါ။ ျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ အေရာင္က လိုတာထက္ ပိုရင့္ေနတာပါ။ ဘာမဆို ပိုလဲမေကာင္း၊ လိုလဲမေကာင္းတာခ်ည္းဘဲ။
Melanin (မယ္လနင္) အေၾကာင္းမေျပာဘဲ ဆက္ေရးလို႔ မရပါ။ အေရျပားကို အေရာင္လုပ္ေပးထားတဲ့ ဆိုးေဆးပါ။ အသားညို-အသားမဲ သူေတြမွာ သူက မ်ားေနတယ္။ အသားမျဖဴသူေတြက ပိုကံေကာင္းၾကတယ္။ (မယ္လနင္) ကေန ေနေရာင္ထဲပါတဲ့ ခရမ္းလြန္-ေရာင္ျခည္ရန္က အကာကြယ္ေပးေနတယ္။ အျဖဴမေတြ Tan ျဖစ္ေအာင္ အဝတ္အစားေတြ ခြ်တ္ႏိုင္သေလာက္ ခြ်တ္ျပီး ေနေရာင္ျခည္ခ်ိဳးေနၾကရတယ္ မဟုတ္လား။ (မယ္လနင္) က ဗက္တီးရီးယားနဲ႔ မိႈပိုးကေန အကာကြယ္တယ္။ အပူဒဏ္၊ ဓါတုဒဏ္ ေတြကေနလဲ ကာကြယ္မႈ ေပးတာမို႔ Melanin ဟာ ခုခံမႈစနစ္ရဲ႕ အျပင္ဆံုးခံတပ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ သူက ဆံပင္မွာလဲ ရွိတယ္။ (အျဒီနယ္-ဂလင္း) နဲ႔ ဦးေႏွာက္ထဲမွာပါ ရွိတယ္။ Melanin မရွိသူေတြကို Albinism လူျဖဴလို႔ ေခၚတယ္။ တကုိယ္လံုး အသားအေရ၊ ဆံပင္၊ မ်က္လံုး၊ အားလံုး ျဖဴေဖြးေနတဲ့သူေတြ။ မ်ိဳးဗီဇ ျပႆနာတခုပါ။ Melasma (Chloasma faciei) ဆိုတာကို “တင္းတိပ္” လို႔ ေျပာရမယ္ ထင္ပါတယ္။
တရားခံ နံပါတ္တစ္က ေနေရာင္ပါ။ UV rays ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္က ျဖစ္ေစတာပါ။ ေရာင္ရမ္းတာက ေနာက္အေၾကာင္းတရား။ ထိခိုက္၊ ခိုက္မိ၊ အနာျဖစ္၊ အပူေလာင္၊ ဝက္ျခံေပါက္၊ ႏွင္းခူနာျဖစ္၊ Psoriasis လို အေရျပားနာ စတာေတြေၾကာင့္က တိုက္ရိုက္ ျဖစ္ရတာမဟုတ္ဘဲ အနာက်က္ဘို႔လုပ္ရင္း အညိဳကြက္ေတြ ျဖစ္လာတယ္။ တျခားလဲ ရွိႏိုင္ေသးပါတယ္။ Addison’s disease ဆိုတဲ့ Adrenal gland (အဒရီနယ္) အိတ္ အားနည္းတဲ့ေရာဂါမွာ ျဖစ္တယ္။ လည္ပင္ၾကီးေရာဂါရွိသူေတြမွာ ၄ ဆ ပို ျဖစ္ၾကတယ္။
ေယဘုယ် ေယာက္်ားက ပိုျပီး ေနေရာင္နဲ႔ထိရတာ မ်ားတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ သိသိသာသာ ၉ဝ% အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေဟာ္မုန္းက အဓိကက်လာတယ္။ ေယာက္်ား-မိန္းမမွာ ေဟာ္မုန္းေတြက ရွိၾကေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အေျပာင္း အလဲက ပလူးပလဲ ဆိုရမလို လအစ၊ လအလယ္၊ လအဆုံး၊ အျမဲေျပာင္းလဲေနတယ္။ ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြက ေဟာ္မုန္းေတြ ခ်ည္းဘဲ။ အပ်ိဳေဘာ္ မဝင္ေသးရင္ အျဖစ္နဲတယ္။ အိမ္ေထာင္က်၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္၊ ကေလးဖြါး၊ ေသြးဆံုး ေဟာ္မုန္းေတြ ေျပာင္းလဲ မဆံုးပါ။ ကိုယ္ဝန္ရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးကို မ်က္ႏွာျမင္တာနဲ႔ (ေမြးတာ မဟုတ္ေသးပါ) သိသာတယ္။ ကိုယ္ဝန္နဲ႔အတူ အဲလို ျဖစ္လာတာကို Chloasma လို႔ ေခၚတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တို႔ရဲ႕ မ်က္ႏွာဖံုးလို႔ ေခၚၾကတယ္။ အလွအပ အသံုးအေဆာင္ေတြကလဲ အဆင္မသင့္ရင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးရိုးကိုလဲ ၃ဝ% အျပစ္ရွာႏိုင္ပါေသးတယ္။
ဒီေရာဂါဟုတ္-မဟုတ္ Wood lamp နဲ႔ စမ္းရင္ သိတယ္။ အမွန္အတိုင္း ဝန္ခံရရင္ ေပ်ာက္ဘို႔ ခက္ပါတယ္။ ျဖစ္လာတာလဲ ေျဖးေျဖး၊ ေပ်ာက္ဘို႔ရာလဲေႏွးေႏွး။ ၾကာပါလိမ့္မယ္။ မေပ်ာက္ေတာ့တာလဲ ရွိသလို ျပန္ေပၚတာလဲ ရွိမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေၾကာင့္ ျဖစ္သူေတြ ေမြးအျပီးမွာ သက္သာေပ်ာက္ကင္း သြားတတ္ပါတယ္။ တားေဆးေၾကာင့္၊ ေဟာ္မုန္းေဆးေၾကာင့္ ျဖစ္ရသူေတြလဲ အဲလိုပါဘဲ။
တင္းတိပ္ကို ကုသဘို႔ အမ်ားဆံုး သံုးတာက လိမ္းေဆးနည္း၊ ဓါတုေဆးနဲ႔ အေပၚယံခြာထုတ္နည္း၊ အႏုနည္းနဲ႔ အေပၚယံခြါနည္း နဲ႔ ေလဆာနည္းေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ ေလဆာဟာ ဦးစားေပးနည္း မဟုတ္ပါ။
လိမ္းေဆးနည္း၊
• Azelaic acid (Azelex, Finacea) ျဖစ္တယ္။ 15%-20% ကိုသံုးတယ္။ ယားနာ၊ နီတာ၊ အေပၚေရကြာတာ ေလာက္သာ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးရွိတယ္။ ၁၄-၃ဝ ရက္အၾကာမွာ သက္သာလာမယ္။
• Cryotherapy, Medium-depth chemical peels, Fraxel Laser treatment ေတြနဲ႔ကုတာ ဘာျဖစ္လာမလဲ အမွန္းရ မလြယ္လွပါ။ ဆရာဝန္ ေတာ္ဘို႔လိုတယ္။ လူနာလဲ ကံေကာင္းဘို႔လိုတယ္။
• Fluocinolone Acetonide ေဆးကေတာ့ (ေကာ္တီကိုစတီရြိဳက္) ျဖစ္တယ္။ အေရာင္ေလွ်ာေစမယ္၊ ယားတာ သက္သာမယ္၊ ေသြးေၾကာေတြက်ဥ္းေစမယ္။ ေဆးေတြနဲ႔မတည့္သူ၊ မ်က္စိမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ဝင္ေနသူ၊ herpes simplex keratitis, vaccinia, and varicella, mycobacterial infections မ်က္စိေရာဂါေတြကို မသံုးရပါ။ တေန႔မွာ ၂-၄ ၾကိမ္လိမ္းပါ။ ၃-၆ လအထိၾကာႏိုင္တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ တပတ္ ၃ ၾကိမ္သာလိမ္းခိုင္းတယ္။ မ်က္ႏွာ၊ ေပါင္ျခံ၊ ခ်ိဳင္းေနရာေတြဆိုရင္ ဆရာဝန္ကမညႊန္ဘဲ မလိမ္းသင့္ပါ။ မ်က္စိထဲမဝင္ေစရ။ ေဆးအထူၾကီး မလိမ္းရ။ လိုအပ္ရင္ ေဆးလိမ္းျပီး အေပၚကဖံုးထားရမယ္။
• Hydroquinone (HQ) 2-4% ကို အမ်ားသေဘာတူထားတယ္။ (Alphaquin HP, Alustra, Eldopaque, Eldopaque Forte, Eldoquin, Eldoquin Forte, Esoterica, Esoterica Sensitive Skin, Glyquin, Glyquin-XM, Lustra, Melanex, Melanol, Melpaque HP, Melquin HP, Melquin-3, Nuquin HP, Solaquin, Solaquin Forte, Viquin Forte) နာမယ္ေတြနဲ႔လာတယ္။ ဂရုတစိုက္ေတာ့ လိမ္းရပါမယ္။ အေရျပားခြ်တ္ေဆးလို႔ ေခၚၾကတယ္။ ေဆးျဖတ္လိုက္ရင္ နဂိုသေဘာျပန္ျဖစ္ပါတယ္။
• Kligman formula ဆိုတာ (Fluocinolone acetonide 0.01% + Hydroquinone 8% + Tretinoin 0.1%) ျဖစ္တယ္။ (SPF) ေန႔စဥ္ ေနေရာင္ကာကြယ္နည္းျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ေနတဲ့ေနရာကို Zinc oxide နဲ႔ Titanium dioxide ေဆးေတြနဲ႔ဖံုးေပးျပီး ေနေရာင္ထဲက UV rays (UV-A and UV-B) ကို ကာကြယ္ေပးတယ္။
• Tretinoin (Avita, Retin-A) 0.025%, 0.05% 0.1% cream; 0.01%, 0.025%, 0.1% gel; 0.05% solution ခရင္မ္၊ ဂ်ဲလ္၊ အရည္။ ဗီတာမင္ (ေအ) ပါတယ္။ ေနေလာင္လို႔ အေရျပားပ်က္စီးတာကို သက္သာေစမယ္။ ဝက္ျခံအတြက္လဲ သံုးတယ္။ အေရးအေၾကာင္းေတြလဲ သက္သာေစတယ္။ အေရျပား အေနရခက္ျပီး ကြာက်တတ္တယ္။
• Tri-Luma ေဆး ၃ မ်ိဳးတြဲဆိုတာ (Fluocinolone acetonide 0.01% + Hydroquinone 4% + Tretinoin 0.05%) ၃ မ်ိဳး ေရာထားတာျဖစ္တယ္။ ၆-၈ ပါတ္အထိသံုးရတာမ်ားတယ္။ ဆရာဝန္က မခိုင္းဘဲ ဒိထက္ေတာ့ ပိုမသံုးသင့္ဘူး။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္နဲ႔ ႏို႔တိုက္ခ်ိန္မွာ မသံုးသင့္ပါ။ Triple Combination Cream (Hydroquinone 4%, Tretinoin 0.05%, and fluocinolone acetonide 0.01%) ၃ မ်ိဳးတြဲလိမ္းေဆး တေန႔ ၂ ၾကိမ္လိမ္းရတယ္။ FDA ကေန လက္ခံတားတယ္။
Lasers ေလဆာနည္း
ေလ့လာမႈေတြအရ ရလဒ္ အေကာင္းခ်ည္း မဟုတ္တာ ေတြ႔ရတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ နည္းနည္းေကာင္းလာတယ္။ တခ်ိဳ႕ မထူးတာလဲ ရွိတယ္။ ကုသမႈခံယူေနရင္း ဆိုးလာတတ္တယ္။ သိသာတဲ့ရလဒ္ ျမင္လာေအာင္ ၾကိမ္ဖန္ မ်ားစြာလုပ္ဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ ေဆးကုေနရင္း ျပန္ျဖစ္တာမ်ိဳး ဆိုရင္ေတာ့ ေလဆာနည္း သံုးသင့္တယ္။ ဆက္မလုပ္လို႔ ပိုဆိုးေစမယ္လို႔ မယူဆပါ။
Chemical peels (Chemical exfoliation) ဓါတုေဆးနဲ႔ အေပၚယံခြာထုတ္နည္း
Chemical peels နည္းမွာ 30%-70% Glycolic acid peels ကိုသံုးတာမ်ားတယ္။ တခ်ိဳ႕က 10% Glycolic acid + 2% HQ ေတြေရာသံုးတယ္။ Microdermabrasion နည္းကေတာ့ Vacuum suction ေလဟာနယ္စုပ္နည္းနဲ႔ Diamond chips ျဖစ္ျဖစ္ Aluminum oxide crystals ျဖစ္ျဖစ္သံုးျပီး ျခစ္ထုတ္ေပးတယ္။ တင္းတိပ္ အခ်ဳပ္ - အသက္ ၂ဝ-၅ဝ အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ အေရာင္ညိုေနမယ္။ ခပ္ျပာျပာ၊ မီးခိုးေရာင္လဲ ရွိတယ္။ မ်က္ႏွာ အလည္ေခါင္၊ ပါးရိုးနဲ႔ ေမးရိုးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေနရာင္၊ မ်ိဳးရိုး၊ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေစတယ္။ Hydroquinone ေဆးကို အမ်ားဆံုး သံုးတယ္။ ေနေရာင္ဒဏ္ကေန ကာကြယ္တာ ေကာင္းေစတယ္။
သူ႔အလိုလိုေပ်ာက္ႏိုင္တာလဲ ရွိတာသတိျပဳပါ။ Sunscreen လိမ္း၊ ေနေရာင္မထိေအာင္ ေရွာင္ေနတာနဲ႔ ျပန္ေကာင္းတာ ရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ျပီး ကေလးေမြးတာနဲ႔ ေပ်ာက္သြားတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ကိုယ္ဝန္တာေဆး ျဖတ္တာနဲ႔ ျပန္ေကာင္းတယ္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနခ်ိန္၊ ကေလးႏို႔တိုက္ေနခ်ိန္ေတြမွာ တင္းတိပ္ကုိ ေဆးမကုဘဲေနသင့္တယ္။ ေဆးကုနည္းေတြက အရာရာကို အာမမခံႏိုင္ပါ။ ကုသေနရင္း ပိုဆိုးလာတာလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။
2% Hydroquinone (HQ) creams ကိုအမ်ားဆံုးသံုးတယ္။ ေဆးနာမည္ေတြက Esoterica နဲ႔ Porcelana ျဖစ္တယ္။ Obagi Clear, Glyquin, Tri-Luma နဲ႔ Solaquin ေတြက 4% creams ျဖစ္တယ္။ အေရာင္ရင့္တဲ့ ေနရာကို တေန႔ ၂ ၾကိမ္ လိမ္းရတယ္။ ညေနခင္းမွာ ေဆးေပၚကေန Sunscreen လိမ္းသင့္တယ္။ ဒီေဆးနည္းက Epidermal type အမ်ိဳးအစား ပိုေကာင္းတယ္။
ေနာက္လိမ္းေဆး တမ်ိဳးကေတာ့ Hydroquinone, Azelaic acid, and Retinoic acid (Tretinoin) ေတြ ေရာထားတာ ျဖစ္တယ္။ (2% Kojic acid in a gel containing 10% Glycolic acid and 2% Hydroquinone) ၃ မ်ိဳး ေရာထားတာလဲရွိတယ္။
ဆိုးတဲ့ တင္းတိပ္ကို HQ % မ်ားမ်ားနဲ႔ Tretinoin + Corticosteroids + Glycolic acid ေတြေရာထားတဲ့ေဆးမ်ိဳး သံုးႏိုင္တယ္။
Fluocinolone acetonide/Hydroquinone/Tretinoin ေခၚတဲ့ေဆး ၃ မ်ိဳးတြဲလိမ္းေဆးကို Tri-Luma, Triglow နာမည္ေတြနဲ႔လာတယ္။ Melasma တင္းတိတ္အတြက္သံုးတယ္။
Dr. တင့္ေဆြ
No comments:
Post a Comment